Lazer kesim nedir, CO2 lazer nasıl keser?

Lazer kesim, bir mercekle çok küçük bir noktaya toplanan ışının malzemeyi dar bir hat boyunca eritip buharlaştırarak ikiye ayırmasıdır. CO2 lazerde ışın gaz dolu bir tüpte üretilir, aynalarla kesim kafasına taşınır ve kafa dosyadaki çizgiyi izledikçe malzeme kesilir. Bıçak ya da freze ucu gibi malzemeye değen bir alet yoktur; işi ışının bıraktığı ısı yapar.

CO2 lazer nasıl çalışır?

CO2 lazerin ışık kaynağı, içinde karbondioksit, azot ve helyum bulunan bir gaz tüpüdür; gaz elektrikle uyarıldığında dalga boyu 10,6 mikron olan kızılötesi bir ışın verir. Bu ışın gözle görülmez ve tüpten paralel bir demet olarak çıkar. Atölyedeki makine 130 W gücünde, cam tüplü bir CO2 lazer: demet aynalar üzerinden hareketli kafaya ulaşıyor, kafadaki mercek de onu malzemenin yüzeyinde milimetrenin altında bir noktaya topluyor. Enerji bu kadar küçük bir alanda yoğunlaştığı için malzeme o noktada buharlaşacak ya da yanacak sıcaklığa çıkıyor.

Dosya önce makinenin yazılımında kesim komutlarına çevrilir; Ruida kontrol kartı bu komutlara göre kafayı X ve Y ekseninde hareket ettirir, ışının hangi noktada, hangi güçte açılıp kapanacağını da o yönetir. Kesim noktasına kafanın ucundan sürekli basınçlı hava üflenir: bu hava alevin büyümesini engeller, eriyen ve yanan malzemeyi hattın dışına atar. Mercek ile malzeme arasındaki mesafe, yani odak, her kalınlıkta yeniden ayarlanır.

Işın malzemeye değince ne olur?

Işın, emildiği noktada malzemeyi buharlaştırır, eritir ya da yakar; hangisinin olacağını malzemenin cinsi belirler. Kesim kenarının görünüşü de buradan gelir:

Bu yüzden aynı dosya pleksiden parlak, MDF'den koyu kenarlı çıkar. MDF'deki koyu kenar bir ayar hatası değil, malzemenin içindeki reçinenin yanmasıdır; hava desteği ve doğru güç ayarıyla inceltilir ama tamamen kaybolmaz.

CO2 lazer neyi keser, neyi kesmez?

CO2 lazer ahşap, MDF, akrilik, deri, kumaş, keçe ve karton gibi metal olmayan malzemeleri keser; metali, PVC'yi ve krom tabaklı deriyi kesmez. Kesilenlerin ortak özelliği 10,6 mikronluk ışığı iyi emmeleri. Kesilmeyenlerin her birinin ayrı bir nedeni var:

• Metal — ışığın büyük bölümünü geri yansıtır. 130 W sınıfında bir CO2 lazerle metal kesilmez, yansıyan ışın da optiklere zarar verir. Metal, dalga boyu yaklaşık 1 mikron olan ve metalin çok daha iyi emdiği fiber lazerle kesilir. Biz metal kesmiyoruz; boyalı ya da anotlu metalde yalnız kaplamayı aşındırıp markalama yapıyoruz.
• PVC ve vinil — ısındığında klor içeren gaz açığa çıkar. Bu gaz solunduğunda zararlıdır, makinenin mercek ve aynalarını, metal aksamını da aşındırır. PVC'yi kesmiyoruz.
• Kromlu tabaklanmış deri — yanarken krom bileşikleri açığa çıkar. Yalnız bitkisel tabaklı deriyi kesiyoruz.
• Cam — ısıl gerilimle kontrolsüz çatlar, kesilmez. Yüzeyine buzlu gravür yapılabilir.
• Alüminyum kompozit — iki yüzündeki alüminyum levhalar yüzünden lazerle kesilmez; bu levha CNC ile kesilir.

Malzeme bazında kalınlık sınırlarını ve polikarbonat, ABS gibi sorunlu plastiklerin listesini CO2 lazerle kesilen malzemeler yazısında bulabilirsiniz.

Kesim ile gravür arasındaki fark nedir?

Kesimde ışın malzemenin bütün kalınlığını geçer ve parça levhadan ayrılır; gravürde ise yüzeyden yalnız ince bir katman alınır. Makine ikisini farklı hareketlerle işler:

• Kesim — kafa, konturu tek bir hat olarak izler. Dosyada RGB kırmızı, hairline çizgi olarak gelir.
• Dolgu gravür — kafa alanı yazıcı gibi satır satır tarar, ışın yalnız dolu noktalarda açılır. Logo, yazı ve fotoğraf böyle işlenir; dosyada siyah dolgu olarak gelir.
• Çizgi markalama — vektör hat izlenir ama güç düşük tutulur, malzeme delinmez. Karton ambalajdaki katlama (bigaj) çizgileri bu yöntemle işlenir.

Kesimin süresi çizginin uzunluğuyla, dolgu gravürün süresi taranan alanla büyür. Aynı logo, kontur olarak kesildiğinde ve içi doldurularak gravürlendiğinde makinede çok farklı süre tutar.

Kerf nedir, ölçüyü nasıl etkiler?

Kerf, ışının kesim hattında malzemeden aldığı şeridin genişliğidir; bizim makinede 0,1 ile 0,2 mm arasında değişir. Kesim çizgisi bu şeridin ortasında kaldığı için şeridin bir yarısı parçanın payından düşer: dış ölçü biraz küçülür, delik biraz büyür. Tek başına duran bir parçada bu fark hissedilmez, birbirine geçen parçalarda ise belirleyicidir. Konumlama hassasiyeti ± 0,1 mm olduğundan ölçü beklentisini bu iki değerle birlikte kurmak gerekir. Payın nasıl verileceğini kerf ve geçme payı yazısında örneklerle anlattık.

Tabladan büyük parça nasıl kesilir?

Tek seferde işlenen alan, tablanın ölçüsü olan 1600 × 1000 mm'dir; daha büyük bir parça birleşim payı bırakılarak parçalara bölünür. Makinenin arka tarafı açık; tabladan uzun bir levha makinenin içinden geçirilebiliyor, ama ışının ulaştığı pencere yine 1600 × 1000 mm. Bölme çizgisini dosya üzerinde birlikte belirliyoruz: bir desen hattına ya da montajda arkada kalacak bir kenara denk gelirse birleşim göze çarpmaz.

Dosyadan parçaya süreç nasıl işler?

Bir iş atölyede yedi adımdan geçer; ilk ikisi dosyanın ne kadar hazır geldiğine göre kısalır ya da uzar:

1. Dosya: AI, DXF, SVG, PDF veya PLT; 1:1 ölçekte ve mm biriminde. Vektör yoksa çizimin fotoğrafı da olur, vektöre biz çeviririz.
2. Kontrol ve fiyat: ölçek, açık kontur, çift çizgi ve malzeme uygunluğuna bakılır, kesim yolu ölçülür. Fiyat mesai içinde 2 saatte, en geç 1 iş gününde yazılır.
3. Yerleşim: parçalar levhaya en az fire verecek şekilde dizilir.
4. Ayar: malzemeye ve kalınlığa göre güç, hız, geçiş sayısı ve odak belirlenir; ayar önce levhanın kenarında küçük bir deneme kesimiyle doğrulanır.
5. Sıra: önce gravür, sonra iç konturlar, en son dış kontur. Parça levhadan en son ayrıldığı için işlem boyunca yerinden oynamaz.
6. Numune (isteğe bağlı): seri işte ilk parça tek başına kesilir ve fotoğrafı size gider; seri, onayınızdan sonra kesilir.
7. Teslim: İstanbul içinde kurye veya elden, şehir dışına kargo; e-fatura ile.

Lazer kesim fiyatını ne belirler?

Lazer kesimde fiyatı parçanın kapladığı alan değil, makinenin o parça için harcadığı süre, malzeme ve adet belirler. Süreyi uzatan başlıca etkenler şunlar:

• Kesim yolunun toplam uzunluğu: detay arttıkça ışının izlediği hat uzar.
• Kontur sayısı: her delik ve iç boşluk, ışının yeniden delip başladığı ayrı bir nokta demek.
• Kalınlık: kalın levhada kafa yavaşlar, bazen ikinci geçiş gerekir.
• Gravür alanı: dolgu gravür, taranan alan büyüdükçe uzar.

Bunlara levhadan kaç parça çıktığı ve adet eklenir. Dosya kontrolü ile makine ayarı adetten bağımsız olduğu için adet arttıkça birim fiyat düşer. MDF ve pleksi parçalarda bu kalemleri kendi ölçünüzle fiyat hesaplama aracında deneyebilirsiniz; diğer malzemelerde fiyatı WhatsApp'tan doğrudan yazıyoruz.

Hangi iş lazerle yapılır? Karar tablosu

Kalın levhada ya da lazerin kesmediği malzemede hangi yöntemin doğru olduğunu lazer kesim mi CNC router mı yazısında karşılaştırdık. İşiniz tablonun üst kısmındaysa kalınlık sınırlarını ve teslim koşullarını fason lazer kesim sayfasında bulabilirsiniz.